Źródło ma odpowiadać dokładnie na pytanie, którego dotyczy dane zdanie. Sama obecność przypisu nie wystarcza — sprawdzamy jego zakres, aktualność i ograniczenia.
Hierarchia źródeł
W materiałach o suplementach i zdrowiu korzystamy w pierwszej kolejności z:
- obowiązujących przepisów i rejestrów Unii Europejskiej,
- ocen EFSA, materiałów Komisji Europejskiej i unijnego rejestru oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych,
- informacji polskich organów publicznych, w tym GIS,
- materiałów EMA i innych instytucji zdrowia publicznego,
- przeglądów systematycznych i metaanaliz,
- badań indeksowanych w PubMed,
- opracowań instytucjonalnych, takich jak NIH Office of Dietary Supplements.
Niższa pozycja nie oznacza automatycznie niewiarygodności. Oznacza, że przy sprzeczności większą wagę zwykle ma aktualny przepis, ocena regulatora albo synteza wielu badań niż pojedyncza publikacja.
Jak sprawdzamy twierdzenie
Najpierw formułujemy pytanie, następnie szukamy materiału pierwotnego i sprawdzamy, czy dotyczy właściwej populacji, produktu, formy składnika i wyniku. Zwracamy uwagę na dawkę badaną w publikacji, czas obserwacji, wielkość próby i konflikt interesów. Wniosek ograniczamy do tego, co rzeczywiście pokazują dane.
Przykład: informacja, że na etykiecie podano cytrynian magnezu, nie mówi jeszcze, ile produktu stanowi magnez elementarny. Te wartości rozdzielamy, zamiast porównywać nieporównywalne liczby.
Co oznacza „stan dowodów”
- Dobrze ustalone: wniosek jest spójny z przepisami, ocenami instytucji lub wieloma dobrymi badaniami.
- Ograniczone: istnieją dane, ale są nieliczne, pośrednie albo mają istotne ograniczenia.
- Niejednoznaczne: wiarygodne źródła prowadzą do różnych wniosków.
- Brak podstaw do wniosku: dostępne materiały nie pozwalają potwierdzić twierdzenia.
Aktualizacja i kontrola linków
Przy aktualizacji ponownie otwieramy kluczowe źródła, sprawdzamy datę i wersję dokumentu oraz usuwamy lub zastępujemy niedziałające linki. Na stronie artykułu pokazujemy datę merytorycznej aktualizacji. Czytelnik może zgłosić problem, pisząc na adres podany na stronie Kontakt.